Trang chủ Lifehacks Phẩm chất đạo đức nghề hướng dẫn du lịch 2023

Phẩm chất đạo đức nghề hướng dẫn du lịch 2023

bởi sharescript_songoku

Bài giảng môn học phẩm chất đạo đức nghề hướng dẫn du lịch

CHƯƠNG 2: HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH
2.6. Những yêu cầu cơ bản đối với hướng dẫn viên du lịch
Để trở thành một người hướng dẫn du lịch giỏi hướng dẫn viên phải đạt
được hai yêu cầu:
Về khía cạnh marketing, hướng dẫn viên du lịch phải làm thoả mãn các
nhu cầu của du khách khi đi du lịch, thấy được những gì họ cần và đáp ứng
được một cách tốt nhất những mong muốn đó;
Về phía nhà điều hành, hướng dẫn viên du lịch phải thực hiện được
đúng những ý tưởng mà nhà điều hành đã xây dựng và giải quyết được những
nhu cầu phát sinh vượt ra ngoài chương trình.
Để đạt được cả hai yêu cầu đó, đòi hỏi hướng dẫn viên du lịch cần có
rất nhiều yếu tố. Ở các nước có ngành kinh tế du lịch phát triển như Anh, Tây
Ban Nha, Mỹ… khi tuyển hướng dẫn viên du lịch các nhà tuyển chọn thường
tuyển cả nam lẫn nữ. Đặc biệt đối với hướng dẫn viên du lịch quốc tế họ ưu
tiên những người chưa lập gia đình, độc thân và phải đạt những tiêu chuẩn:
– Có cá tính dễ chịu để có thể hoà hợp với nhiều loại người (tức là phải
am hiểu về tâm lý và tính cách con người);
– Tự tin: điều này rất quan trọng vì giúp cho hướng dẫn viên xử lý
được mọi tình huống xảy ra;
– Có hiểu biết về các ngôn ngữ, nói trôi chảy hai, ba thứ tiếng, bắt buộc
biết tiếng Anh;
– Phải biết về lịch sử, văn hoá, nghệ thuật và nền công nghiệp của quốc
gia mà hướng dẫn viên đưa khách tới;
– Có khả năng trả lời được hầu hết các câu hỏi của các du khách, thậm
chí của các du khách nổi tiếng có xu hướng hay đặt câu hỏi;
1
– Tóm lại họ phải như là bộ bách khoa toàn thư biết đi (Be a walking
encyclopedia).1
Công ty lữ hành Club Mediterranéen của Pháp – một công ty có đông
số khách hạng sang trọng và có chi nhánh gần như khắp trên thế giới đã tuyển
lựa những người hướng dẫn trên tiêu chuẩn có trình độ đại học qua một sự
kiểm tra khá chặt chẽ về óc tổ chức, tinh thần dịch vụ, sự giao tiếp giỏi, ứng
xử thông minh và nhất là tính tình phải vui vẻ, lễ độ.
Trước đây, vào những năm đầu thế kỷ XX ở Việt Nam trong cuộc thi
tuyển hướng dẫn viên du lịch của toà khâm sứ Trung Kỳ tại Huế cũng đặt ra
những yêu cầu đòi hỏi rất cao cho những ai muốn vào nghề này, đặc biệt là về
mảng kiến thức. Cuộc thi được tiến hành có hai phần, viết và vấn đáp (phần
vấn đáp qua 2 vòng). Phần viết thí sinh cần phải biết đến những kiến thức sau:
+ Lịch sử Á Đông mà trọng tâm là Ấn Độ, Trung Quốc và năm xứ Bắc
Kỳ, Trung kỳ, Nam Kỳ, Lào và Cao Miên;
+ Lịch sử và các điểm du lịch ở Huế;
+ Lịch sử ba ngành tạo hình: kiến trúc, hội hoạ, điêu khắc và 3 ngành
nghệ thuật nhịp điệu: âm nhạc, vũ đạo, thi ca xưa và nay, của 5 xứ và của
Huế;
+ Lập một chương trình và viết thuyết minh cho chương trình đó.
Như vậy chúng ta có thể hình dung nghề hướng dẫn du lịch vừa là một
nghề mang tính khoa học vừa mang tính nghệ thuật, đòi hỏi nhiều yêu cầu
cao, khắt khe mà không phải ai cũng có đủ nhiệt huyết, trình độ, khả năng để
theo nghề.
Với tính chất là một loại dịch vụ, lại l một nghề mang tính chuyên
à
nghiệp và nghệ thuật. Hướng dẫn viên du lịch tiêu chuẩn đầu tiên là phải có ý
thức phục vụ, kỹ năng phục vụ, đồng thời còn có trình độ hướng dẫn, thuyết
minh, có tài năng của một nhà chỉ huy, bản lĩnh của một nhân viên. Cụ thể mà
nói, tố chất của người hướng dẫn viên du lịch có thể quy lại mấy mặt sau:
1
Báo Du lịch
2
2.6.1. Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt
Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt của người hướng dẫn viên du lịch chủ
yếu biểu hiện như sau:
– Yêu Tổ quốc, yêu quê hương, yêu chủ nghĩa xã hội
Yêu Tổ quốc, yêu quê hương, yêu chủ nghĩa xã hội là điều kiện tiên
quyết của người hướng dẫn viên du lịch tiêu chuẩn. Bởi vì, những công việc
mà người hướng dẫn viên du lịch theo đuổi/ thực hiện là một bộ phận nhỏ của
toàn sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tổ quốc, quê hương đã nuôi dưỡng
người hướng dẫn viên du lịch, đồng thời tạo ra môi trường công việc và điều
kiện phát huy tài năng cho họ. Mỗi một lời nói, một h
ành động của người
hướng dẫn viên du lịch đều có liên quan đến Tổ quốc, quê hương. Như những
điều đã nói ở trên, trong mắt du khách nước ngoài, hướng dẫn viên du lịch là
đại biểu, hình tượng của quốc gia, du khách thường thông qua cử chỉ ngôn
ngữ và đạo đức tư tưởng của người hướng dẫn viên du lịch để quan sát, tìm
hiểu Việt Nam. Thêm vào đó, nội dung giới thiệu và thuyết minh giảng giải
của người hướng dẫn viên du lịch đối với du khách phải thể hiện nền văn hoá
dân tộc rực rỡ và phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp của Tổ quốc, thành tựu huy
hoàng của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và sự sáng tạo vĩ đại của nhân
dân Việt Nam.
– Phẩm chất đạo đức tốt
Hướng dẫn viên du lịch phải có tinh thần toàn tâm toàn ý vì du khách
phục vụ. Ở góc độ tiếp đãi khách du lịch, công ty du lịch và các đơn vị tiếp
đón hợp thành một tập thể tiếp đón lớn mà trong đó hướng dẫn viên du lịch và
các nhân viên lại là những người trực tiếp thực hiện, có vai trò quan trọng. Vì
vậy, hướng dẫn viên du lịch trong công việc nên xuất phát từ ý nghĩ đang góp
phần làm phát triển ngành du lịch, luôn quan tâm đến sự tồn tại và phát triển
của doanh nghiệp, đồng thời lấy sự kết hợp của tư tưởng “toàn tâm toàn ý vì
du khách phục vụ” và “du khách là thượng đế” làm tôn chỉ, nhiệt tình phục vụ
du khách trong và ngoài nước.
3
– Yêu nghề, yêu công việc, tôn trọng nghề nghiệp
Công việc hướng dẫn du lịch là một việc mang tính phục vụ có tác
dụng truyền bá văn hoá, thúc đẩy tình hữu nghị, do vậy đây là một công việc
rất có ý nghĩa. Hướng dẫn viên du lịch khi cung cấp dịch vụ du lịch cho du
khách bốn phương, không chỉ có điều kiện kết bạn với rất nhiều người mà còn
có thể tăng thêm kiến thức, mở rộng tầm nhìn, tri thức phong phú. Vì vậy,
hướng dẫn viên du lịch cần nhìn thấy những lợi ích lớn mà công vice mang
lại, kết hợp mật thiết hoài bão lớn lao của cá nhân với sự thành công của sự
nghiệp, lập nên trách nhiệm công việc, yêu nghề, yêu công việc, chịu khó đào
sâu nghiên cứu nghiệp vụ, không ngừng tiến lên, toàn tâm toàn ý nhiệt tình
cung cấp dịch vụ chất lượng cao cho du khách.
– Tính cách cao thượng
Hướng dẫn viên du lịch không ngừng học tập, nâng cao tư tưởng, nỗ
lực kết hợp, dung hoà mục đích hiệu quả lợi ích cá nhân và lợi ích quốc gia;
nâng cao năng lực phán đoán đúng – sai, phân biệt thiện – ác, phân rõ vinh nhục, rèn luyện khả năng kiềm chế bản thân, tự giác ngăn chặn văn hoá đồi
truỵ, các tệ nạn, trước sau duy trì tính cách cao thượng.
– Tôn trọng kỷ luật, tuân thủ luật pháp
Hướng dẫn viên phải tinh thông và thực hiện nghiêm luật pháp của
nước mình và luật pháp quốc tế trong các lĩnh vực có liên quan tới công việc
của mình.
Tôn trọng kỷ luật, tuân thủ luật pháp là nghĩa vụ của mỗi một công dân.
Hướng dẫn viên du lịch là đại diện của công ty du lịch nên cần có quan niệm
về kỷ luật, pháp luật cao độ, tự giác tuân thủ quy định pháp luật của quốc gia,
nghiêm chỉnh chấp hành tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ hướng dẫn viên du
lịch, bảo vệ chặt chẽ bí mật nghề nghiệp và bí mật quốc gia, bảo vệ lợi ích của
quốc gia và của công ty du lịch. Đối với hướng dẫn viên du lịch cung cấp dịch
vụ hướng dẫn ra nước ngoài, còn nên ghi nhớ nguyên tắc “trong, ngoài nước
4
có sự khác biệt”, trong công việc cần rút ra nhiều bài học, tránh chủ nghĩa cá
nhân, không làm những việc vi phạm pháp luật, kỷ luật.
Tóm lại, do tính chất phức t p của công việc và phải chịu sự căng

thẳng về mặt tâm lý nên đòi hỏi hướng dẫn viên phải có lòng yêu nghề (có
yêu thì mới say sưa, đeo đuổi được), yêu con người, lòng tận tâm và nhiệt tình
với công việc, phải có tính trung thực, sự kiên nhẫn. Họ phải luôn nhớ đến vai
trò của mình, tránh bị tiêm nhiễm một cách vô ý thức về tư tưởng và ý thức
sinh hoạt (vì đi với du khách tư bản lâu dễ nhiễm cách suy nghĩ và lối sống
phương Tây không hoặc chưa phù hợp với lối sống của ta, nh vừa đi vừa
ư
uống, vừa ăn, ăn không mời cấp trên, mặc áo phông gặp lãnh đạo…).
Nhìn chung, du lịch là ngành kinh doanh dịch vụ – một lĩnh vực trọng
tâm chính yếu là hướng về con người chứ không phải thiết bị. Kh
ông một
trình độ kiến thức hay kỹ năng nào là đủ có thể thay thế sự tận tụy (còn gọi là
bẩm năng phục vụ – service orientation), sự chân thành và đạo đức cao.
2.6.2. Kiến thức
Nghề hướng dẫn phản ánh bản chất của ngành du lịch – ngành kinh tế
tổng hợp vì những mục tiêu chính của nghề là sự đáp ứng nhu cầu của khách
trên gần như tất cả các lĩnh vực, không riêng gì về du lịch, văn hoá, kinh tế,
chính trị. Tất nhiên, nghiệp vụ cơ bản vẫn là hướng dẫn du lịch cho du khách.
Song, du khách trong chuyến hành trình có quyền tò mò, tìm hiểu, khám phá
những gì mà họ chưa biết hay biết nhưng chưa rõ lắm. Do vậy, lượng kiến
thức của hướng dẫn viên đòi hỏi một lượng kiến thức rộng, tinh thông rất
nhiều thứ khác nhau, không quá chuyên về một lĩnh vực cụ thể.
Để đáp ứng được óc hiếu kỳ của du khách, người hướng dẫn nên biết
tổng quát về tình hình kinh tế, chính trị, khoa học, chiều hướng văn học hiện
tại, các loại hình văn hoá nghệ thuật hội hoạ, điện ảnh, sân khấu, tiểu thuyết…
những sự biến chuyển và những sinh hoạt kinh tế, chính trị, văn hoá đương
đại… Hướng dẫn viên phải am hiểu kiến thức lịch sử, địa lý, văn hoá, dân tộc
học, du lịch học, thể thao… kể cả việc giải quyết các vấn đề xã hội như tôn
5
giáo, thất nghiệp, chủ nghĩa cá nhân, xung đột sắc tộc và các yếu tố chính trị
xã hội trong và ngoài Việt Nam (đòi hỏi hướng dẫn viên luôn phải cập nhật
thông tin).
Nhìn chung, hướng dẫn viên du lịch phải nắm được kiến thức chủ yếu
sau:
– Kiến thức ngôn ngữ
Ngôn ngữ là công cụ cơ bản quan trọng nhất của người hướng dẫn du
lịch. Hướng dẫn viên du lịch nếu không có năng lực ngôn ngữ vững vàng và
khả năng linh hoạt trong sử dụng ngôn ngữ thì không thể tiến hành thuận lợi
việc giao lưu văn hoá, càng không thể nói đến dịch vụ chất lượng cao, cũng
không thể hoàn thành nhiệm vụ của công việc hướng dẫn. Vì vậy, hướng dẫn
viên du lịch cần có kiến thức ngôn ngữ vững vàng và khả năng linh hoạt trong
sử dụng ngôn ngữ, lấy tri thức ngôn ngữ phong phú làm cơ sở. Tri thức ngôn
ngữ được nói ở đây bao gồm tri thức về tiếng nước ngoài và tiếng Việt.
Hướng dẫn viên cần phải khai thác thác tối đa nghệ thuật tinh tế của
ngôn ngữ.
Đối với hướng dẫn viên du lịch phục vụ khách nội địa th ngôn ngữ
ì
phải trong sáng dễ hiểu và có sức hấp dẫn, thuyết phục.
Đối với hướng dẫn viên du lịch quốc tế, thì ngoại ngữ là một trong
những yêu cầu cơ bản đối với họ. Nếu thiếu kiến thức ngoại ngữ thì hướng
dẫn viên không nói với khách du lịch được, điều đó dẫn đến mọi kiến thức mà
hướng dẫn viên có được sẽ trở thành kiến thức chết, hoặc có diễn đạt được
cũng chỉ là những kiến thức khấp khểnh. Thuy minh mà qua phiên dịch
ết
chẳng khác nào thức ăn chưa cho mắm muối, gia vị.
Khi nói/truyền đạt thứ tiệng một nước nào, hướng dẫn viên cần có sự
tìm hiểu về nhiều vấn đề thì mới đạt nổi trình độ về tri thức mà du khách đòi
hỏi. Phải trau dồi sự hiểu biết của mình bằng cách nếu không theo dõi trực
tiếp sự chuyển biến của nước ấy, ít nhất cũng biết được những sự kiện nổi bật,
quan trọng đã đi vào ngôn ngữ hàng ngày.
6
Ngoài việc tự trau dồi ngoại ngữ, ngoại ngữ chuyên ngành, hướng dẫn
viên còn học tiếng bản ngữ từ chính du khách để nâng cao trình độ ngôn ngữ
của mình…
– Kiến thức văn hoá, địa lý, lịch sử
Kiến thức văn hoá, địa lý, lịch sử bao gồm những kiến thức chủ yếu
như: lịch sử, địa lý, tôn giáo, dân tộc, phong tục, danh lam thắng cảnh, đặc
sản, văn học nghệ thuật, kiến trúc, …. Những kiến thức này là tư liệu hướng
dẫn, thuyết giải, là “nguyên liệu” phục vụ, là bản lĩnh cần có của người hướng
dẫn du lịch. Đối với việc nắm v
ững tri thức về điểm du lịch, phong tục tập
quán, điển cố lịch sử, truyền thuyết dân gian, đối với những danh thắng điểm
du lịch quan trọng nổi tiếng ở trong và ngoài nước nên có sự hiểu biết. Việc
thông hiểu vận dụng linh hoạt những tri thức đó đối với hướng dẫn viên du
lịch mà nói có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
– Tri thức về quy định luật pháp, chính sách
Chính sách quốc gia và quy định pháp luật là kim chỉ nam cho công
việc của người hướng dẫn du lịch. Một hướng dẫn viên du lịch đạt tiêu chuẩn
thì ngôn ngữ hành động của họ phải phù hợp yêu cầu của Đảng chính sách
của nhà nước và những quy định pháp luật. Hướng dẫn viên du lịch khi cùng
du khách thảo luận những vấn đề có liên quan đến quốc gia, hoặc hướng dẫn,
thuyết minh, trả lời du khách nhữn vấn đề có li n quan cần lấy đó làm
g
ê
phương châm, nếu không thì sẽ gây ra hiểu lầm cho khách, t ậm chí gây ra
h
tổn thất cho quốc gia. Trong quá trình du lịch, những vấn đề xuất hiện tranh
chấp, hướng dẫn viên du lịch phải lấy quy định pháp luật có liên quan đến vấn
đề đó của quốc gia để xử lý chính xác. Nếu không nắm vững quy định pháp
luật, chính sách, hướng dẫn viên du lịch trong quá trình làm việc sẽ không
tuân theo một luật pháp nào.
Vì vậy, hướng dẫn viên cần nắm chắc quan điểm đường lối của Đảng,
Nhà nước, nắm vững hiến pháp và pháp luật có liên quan đến lĩnh vực hoạt
động. Qua hoạt động công tác củ mình, hướng dẫn viên phải biết bảo vệ,
a
7
tuyên truyền và giới thiệu những chính sách, những đường lối mới của Đảng
và Nhà nước trong các lĩnh vực ngoại giao, kinh tế, văn hoá, xã hội giúp cho
du khách hiểu rõ và nhận thức đúng đắn.
– Kiến thức về tâm lý và thẩm mỹ
Hướng dẫn viên du lịch cần tuỳ theo thời gian tìm hiểu hoạt động tâm
lý của du khách, làm tốt công việc phục vụ đời sống du lịch và hướng dẫn,
thuyết minh. Cần cung cấp sự phục vụ tâm lý một cách có tính đối xứng, từ
đó làm khách du lịch đạt được sự mãn nguyện trong tâm lý, sự thoả mãn về
tinh thần.
Hoạt động du lịch còn là một hoạt động thẩm mỹ mang tình tổng hợp.
Nhiệm vụ của hướng dẫn viên du lịch không chỉ là truyền bá tri thức cho
khách du lịch mà còn phải truyền bá thông tin về cái đẹp, giúp họ thoả mãn
nhu cầu về cái đẹp. Một hướng dẫn viên du lịch đạt tiêu chuẩn không chỉ giỏi
về dùng ngôn ngữ hình tượng sinh động, giới thiệu cái đẹp cho những du
khách có thẩm mỹ khác nhau, mà còn phải có khả năng dùng kiến thức thẩm
mỹ sáng tạo ra nội dung, sắc th của bản thân. Vì hình tượng của bản thân
ái
hướng dẫn viên du lịch, cũng là đối tượng thẩm mỹ của du khách.
– Kiến thức xã hội, kinh tế. chính trị
Do du khách đến từ các tầng lớp giai cấp khác nhau của các quốc gia
khác nhau, một vài người trong số họ luôn quan tâm đến một vài vấn đề kinh
tế, chính trị, xã hội một cách có mục đích, có người lại tiến hành so sánh các
vấn đề xã hội nơi họ đến tham quan với các vấn đề xã hội ở nước họ, nơi họ
sống. Ngoài ra, trong quá trình du lịch, du khách có thể nhìn thấy một vài hiện
tượng xã hội ở nơi họ đến tham quan và các vấn đề đó có thể thu hút sự
nghiên cứu của họ. Do vậy, hướng dẫn viên du lịch cần nắm được các tri thức
xã hội có liên quan, nắm vững các thường thức về kinh tế, chính trị, xã hội
của quốc gia, hiểu rõ về phong tục tập quán, tập tục ma chay, cưới hỏi, tín
ngưỡng, tôn giáo, những điều cấm kỵ…
8
Đặc biệt, kiến thức về chính trị rất cần thiết đối với người hướng dẫn
du lịch. Trước tình hình thế giới đang thay đổi và diễn biến phức tạp, người
hướng dẫn du lịch trong công tác hướng dẫn khách quốc tế phải nhạ cảm
y
chính trị, tránh sự lạc hậu với những biến cố chính trị đang xảy ra. Hướng dẫn
viên du lịch cũng cần biết về nền kinh tế nước nhà trong thời kỳ đổi mới.
Những biến đổi, đổi thay trong nhiều hoạt động kinh tế, thương mại, trao đổi
hàng hoá, thành lập công ty, cách thức hùn vốn, chính sách đầu tư… để cung
cấp thông tin và giới thiệu cho du khách.
– Tri thức du lịch
Hướng dẫn viên du lịch dẫn khách đến nơi họ tham quan, trong khi
cung cấp dịch vụ du lịch cần phải n vững các tri thức có liên quan như
ắm
giao thông, tin tức, tiền tệ, bảo hiểm, phòng chống bệnh, du lịch … Việc nắm
vững các tri thức này để tiến hành thuận lợi các hoạt động du lịch là rất quan
trọng.
– Kiến thức về quốc tế
Hướng dẫn viên du lịch cần nắm vững các kiến thức quốc tế cần thiết.
Cần hiểu xu thế quốc tế và các vấn đề nóng bỏng xảy ra trên thế giới ở mọi
thời kỳ và thái độ về các vấn đề quốc tế có liên quan trong chính sách ngoại
giao của Việt Nam. Cần biết những thông tin khái quát về các nền văn minh,
chế độ, tôn giáo, phong tục tập quán, đặc điểm tâm lý của khách. Hiểu rõ về
đất nước mà mình đưa khách đến du lịch hoặc tình hình tiếp đón du khách ở
nước đó, hiểu về lịch sử, địa lý, văn hoá, dân tộc, phong tục tập quán, tôn giáo
tín ngưỡng, điều cấm kỵ, lễ nghi… M một quốc gia, hướng dẫn viên cần
ỗi
nắm vững các yếu tố: vị trí, di n tích, dân số, dân tộc, thành phần dân tộc,

ngôn ngữ, tôn giáo, khí hậu, lịch sử phát triển của dân tộc, và những nét riêng
độc đáo, những điểm du lịch ti u biểu của dân tộc đó. Hiểu v nắm vững
ê
à
những kiến thức này không chỉ có lợi với việc cung cấp dịch vụ du lịch của
người hướng dẫn viên du lịch mà còn có thể tăng cường sự giao lưu với du
khách.
9
Nhìn chung tất cả các kiến thức trên, hướng dẫn viên du lịch không thể
có ngay được khi hành nghề hoặc trong thời gian ngắn mà phải trải qua quá
trình tích luỹ lâu dài và tuỳ thuộc vào sự học hỏi và khả năng của chính bản
thân họ.
2.6.3. Kỹ năng hướng dẫn du lịch cao
Kỹ năng dịch vụ có thể phân thành hai loại là kỹ năng thao tác và kỹ
năng tri thức. Chủ yếu yêu cầu của dịch vụ du lịch là kỹ năng tri thức, bao
gồm: hướng dẫn viên du lịch phải hợp tác làm việc với điều hành viên, hướng
dẫn viên tại điểm, hướng dẫn viên địa phương, trở thành bạn bè của du khách;
có thể căn cứ vào kế hoạch tiếp đón và tình hình thực tế của du lịch, sắp xếp
một cách linh hoạt, hợp lý các hoạt động tham quan, du lịch; có thể chọn lọc
điểm du lịch, tuyến đường, hoạt động tổ chức tốt nhất, làm cho du khách đạt
được sự vui vẻ trong chuyến du ịch và sự hưởng thụ khoan khoái; có thể
l
thành thục vận dụng tri thức phong phú, ngôn ngữ hài hước, lấy việc thuyết
giảng có ngữ điệu, hấp dẫn thu hút du khách và hoạt động có tiết tấu để chinh
phục du khách, làm cho họ vui vẻ đắm chìm trong sự thưởng thức cái đẹp; có
thể vận dụng linh hoạt các nguyên tắc tuyên truyền, linh hoạt trả lời các câu
hỏi của du khách. giúp họ dần dần hiểu biết toàn diện về nơi mình đến du
lịch; có thể đối mặt với mọi đối tượng phục vụ phức tạp, xử lý tốt các loại câu
hỏi một cách hợp tình, hợp lý, hợp luật pháp.
Có gây được ấn tượng tốt, sâu sắc cho du khách trong quá trình thực
hiện một chương trình du lịch hay không là tuỳ thuộc vào trình độ và năng lực
của hướng dẫn viên, trong đó trình độ và năng lực tổ chức chương trình, giới
thiệu các tuyến điểm là quan trọng nhất. Vì vậy, hướng dẫn viên phải thành
thục kỹ năng hành nghề như quy trình tổ chức hướng dẫn một đoàn khách,
phương pháp hướng dẫn tuyến, hướng dẫn điểm, phương pháp xây dựng bài
thuyết minh; tạo dựng phong cách h
ướng dẫn, động tác, cử chỉ, ngôn ngữ,
giọng nói; phương pháp trả lời câu hỏi, đối thoại với k
hách, cách thức giao
tiếp, phương pháp giải quyết các công việc liên quan đến nghề hướng dẫn như
10
đặt vé máy bay, thủ tục hộ chiế hải quan, đổi tiền, cấp cứu y tế…, xử lý
u,
những tình huống liên quan đến khách du lịch. Đặc biệt là phải nắm được và
thực hiện tốt nghệ thuật diễn đạt trước khách du lịch để đảm bảo thông tin mà
hướng dẫn viên đưa ra có sức thuyết phục và khách du lịch tiếp thu dễ dàng
đúng theo mục đích, nhu cầu của chuyến đi.
Hướng dẫn viên phải nắm vững chương trình du lịch, chu trình của
đoàn từ khi ký kết mua chương trình đến khi thực hiện xong chương trình.
Nắm vững địa chỉ các dịch vụ đáp ứng nhu cầu của khách như hệ thống các
nhà hàng, các khu mua bán, hệ thống giao thông công cộng, bưu điện, ngân
hàng, cửa hàng bán thuốc, bệnh viện… Cần biết quy chế, thủ tục xuất nhập
cảnh, thủ tục lưu trú, xin gia hạn lưu trú tại Việt Nam và các quy chế, thủ tục
khác liên quan tới khách du lịch.
Ngoài ra, hướng dẫn viên luôn phải tìm tòi, khám phá những bí ẩn của
tự nhiên và xã hội để chinh phục du khách, để tạo sự sáng tạo cho chính công
việc của mình, không rơi vào sự đơn điệu, nhàm chán. Phải biết một số lĩnh
vực liên quan trực tiếp đến hoạt động của mình để làm hài lòng du khách lúc
cần thiết như chụp ảnh, lái xe, xem bản đồ, biết vẽ để lập bản đồ, kể chuyện
cười, tổ chức trò chơi, nhảy, hát, biết một số môn thể thao…
Hướng dẫn viên phải luyện ăn nhanh, ăn những món mà mình không
thích. Tập thói quen đi vệ sinh sớm. P nắm bắt những vấn đề thực tế có
hải
ảnh hưởng đến hoạt động của mình như trò lừa đảo của một số xích lô ở Nha
Trang và các thành phố khác, biết thủ thuật ăn cắp ở chợ Hôm Đức Viên, chợ
Đồng Xuân, Bến Thành…, biết phân biệt đồ cổ và đồ giả cổ, biết hát karaoke,
uống rượu bia, chơi bài giải trí… để phục vụ khách một cách lành mạnh nếu
họ yêu cầu.
Tóm lại, kỹ năng phục vụ, tri thức, ngôn ngữ cấu thành ba nhân tố của
dịch vụ dướng dẫn du lịch, chỉ có kết hợp ba yếu tố này mới gọi là dịch vụ
hướng dẫn du lịch chất lượng cao. Hướng dẫn viên du lịch nếu thiếu tri thức
cần thiết như “người dâu đảm không thể nấu cơm khi không có gạo”. Nhưng
11
sự mạnh yếu trong năng lực biểu đạt ngôn ngữ, sự tốt yếu về p
hương pháp
hướng dẫn, sự cao thấp về kỹ năn hướng dẫn sẽ làm các tình huống giống
g
nhau có hiệu quả khác nhau. Do vậy, hướng dẫn viên du lịch cần nắm vững
các cơ sở kiến thức phong phú, nỗ lực học tập các ph
ương pháp kỹ năng
hướng dẫn du lịch, đồng thời không ngừng đúc kết, hình thành phương pháp
hướng dẫn, kỹ năng tốt nhất thích hợp nhất với bản thân, phong cách hướng
dẫn độc đáo của riêng mình.
2.6.4. Cơ thể, phẩm chất khoẻ mạnh
Công việc của hướng dẫn viên du lịch là một loại kết hợp cao độ giữa
lao động trí óc và lao động chân tay, công việc nhiều, lượng lớn mà rộng, tính
lưu động lớn, thể lực tiêu hao nhiều, đối tượng làm việc phức tạp. Do vậy,
hướng dẫn viên du lịch cần là một người có sức khoẻ và tinh thần khoẻ mạnh,
ổn định.Có đủ độ dẻo dai cần thiết vì tính chất của công việc thường xuyên
phải di chuyển, giờ giấc không ổn định, thực hiện nhiều thao tác và hoạt động
nghiệp vụ trong những điều kiện làm việc có lúc hết sức khó khăn nếu không
rất khó đảm nhận công việc. Chẳng hạn, hướng dẫn viên phải xách vali cho
đoàn khách, đi bộ leo núi ở rừng Cúc Phương là chuyện cực kỳ gian khổ, đi
trekking ở Hoà Bình là rất mệt, đi du lịch ở Sa Pa và leo núi đòi hỏi sức bền.
Đi thăm Cù Lao Chàm ở biển Hội An bạn có thể bị say, đi thuyền cá hôi tanh
ra đảo Hà Tiên bạn thường bị mệt, say vì mùi tanh… Đồng thời, hướng dẫn
viên còn phải chăm lo cho biết bao người, phải đảm bảo an toàn một cách tối
đa tính mạng và sức khoẻ, tài sản của họ cũng như sẵn sàng đáp ứng mọi nhu
cầu của khách trong bất cứ lúc nào mà họ cần, vì vậy sự bền sức đối với
hướng dẫn viên là cần thiết.
Sức khoẻ tinh thần khoẻ mạnh ba gồm bốn mặt: cơ thể khoẻ mạnh,
o
tâm lý ổn định, lý trí và tư tưởng kiên định. Hướng dẫn viên du lịch đúng tiêu
chuẩn cần sạch sẽ, lão luyện, bình tĩnh, quyết đoán, kiên định; ở mọi lúc mọi
nơi đều thể hiện ra là có năng lực lãnh đạo đoàn du lịch, đồng thời có những
12
đặc điểm như làm việc nhiệt tình, nhẫn nại, quan tâm đến mọi người, đức độ,
có tính hài hước, có kỹ năng hướng dẫn cao, ….
2.6.5. Dung mạo, hình dáng, phong cách, thái độ, tuổi
Mặc dù ngành kinh tế du lịch không phải như các ngành kinh tế cần
nhân viên có hình thức đẹp: hàng không, mỹ phẩm, thời trang, hay những
người hướng dẫn các hội nghị, triển lãm, hội chợ, giới thiệu các mặt hàng có
liên quan đến nghệ thuật và đắt tiền: tranh tượng, mỹ thuật, đồ cổ, ôtô, xe
máy, điện thoại di động… nhưng với vai trò và vị trí của mình, hướng dẫn
viên du lịch cũng cần có một ngoại hình tương đối dễ nhìn, không dị tật.
Trước mặt khách du lịch, dung mạo của hướng dẫn viên du lịch cần
được trang điểm đạt yêu cầu, cần đúng với cương vị công việc, tuổi tác, giới
tính, thân phận; về hình dáng yêu cầu trang phục của hướng dẫn viên du lịch
phải sạch sẽ đoan trang, cần hợp với phon cảnh hoàn cảnh xung quanh,
g
không nên quá đẹp, hay không phù hợp với công việc đang làm; về phong
thái, yêu cầu người hướng dẫn viên du lịch đứng ngồi có tư thế, thận trọng,
vững vàng.
Dung mạo, hình dáng, phong thái mặc dù là đặc trưng bề ngoài của
hướng dẫn viên du lịch nhưng nó cũng thể hiện tố chất bên trong. Nó có liên
quan mật thiết với việc tu dưỡng tư tưởng, phẩm chất đạo đức và trình độ văn
minh của người hướng dẫn viên du lịch.
Xét về vấn đề tuổi, nghề hướng dẫn du lịch đòi hỏi không những phải
có tri thức, vốn hiểu biết về nhiều mặt trong khoa học nhân văn, mà cần cả
vốn sống nữa. Người đã đi nhiều, sống nhiều, từng trải sẽ có đủ kinh nghiệm
để có thể có những nhận xét ban đầu tương đối chính xác trước những đối
tượng, để biết người biết ta. Đó là một trong nhiều bí quyết thành công trong
giao tế, giao lưu giữa con người với người. Chính vì lý do đó, người có tuổi
đời chín chắn thì có lẽ sẽ thích hợp với nghề này bởi giúp cho nghề nghiệp
những kinh nghiệm sống, để sự giao lưu tốt đẹp, có phương cách ứng xử
nhanh nhạy trong mọi tình huống.
13
Còn đối với những bạn trẻ tuổi rất cần được thực tập trước khi vào
nghề vì nghề này đòi hỏi sự tự tin của người hành nghề là rất cao.
Mỗi nước có một cách hướng dẫn, cách tiếp đón. Đó là kết tinh đạo đức
của một nền văn hoá. Người hướng dẫn phải có cử chỉ thái độ rất Việt Nam,
phải thể hiện được tính lịch sự, tự trọng, duyên dáng, hấp dẫn, mến khách, có
học vấn. Vì vậy, hướng dẫn viên luôn phải rèn luyện tinh thần nghiệp vụ cho
bản thân. Phải trang bị cho mình sự chính xác, đúng giờ giấc trong tổ chức.
Thực hiện đúng chương trình, tổ chức khoa học và nghiêm túc. Phải có khả
năng quan sát tâm lý du khách bằng mắt của mình. Phải linh hoạt trong hướng
dẫn, tự tin vào khả năng, luôn bình tĩnh và năng động. Phải tạo dựng một tính
cách thích giao lưu, lúc nào cũng có thái độ vui vẻ, lịch thiệp, cởi mở, hoạt
bát. Luôn đem tới sự vui vẻ, thoải mái cho du khách.
Nhìn chung đó là các phong cách và thái độ:
– Tự tin: Hướng dẫn viên không chỉ là người bán sản phẩm, tổ chức
thực hiện chuyển giao sản phẩm mà còn bán luôn cả sự chú ý, sự quan tâm,
kiến thức và cảm nhận của mình. Một hướng dẫn viên tự tin sẽ củng cố hình
ảnh của đơn vị mình làm việc và tạo tự tin nơi khách hàng.
– Sẵn sàng chia sẻ, giúp đỡ: Một phần quan trọng trong công việc của
hướng dẫn viên du lịch là cung cấp thông tin và chia sẻ kiến thức cho khách
du lịch. Một hướng dẫn viên du lịch lành nghề sẽ làm cho du khách được thoả
mãn và hài lòng với chương trình du lịch mà mình đã mua. Mỗi du khách có
những đặc điểm tâm lý, thị hiếu… khác nhau, hướng dẫn viên phải biết chiều
khách, phải tận tâm giúp đỡ họ.
– Hãnh diện: Những hướng dẫn viên chuyên nghiệp thường không được
có thái độ phòng vệ. Mỗi người đều phải thể hiện được mình là người đã qua
đào tạo và hiểu biết về lĩnh vực chuyên môn một cách vững vàng, sâu sắc.
– Sự kiên nhẫn: Người hướng dẫn viên chuyên nghiệp phải tận tâm, tận
tình với công việc cho đến lúc hoàn tất, nhờ ở óc sáng tạo, sự biết kiên nhẫn
mà mọi công việc sẽ đạt kết quả tốt đẹp.
14
– Sự cảm hứng/say mê: Hướng dẫn viên phải luôn tìm tòi, nghiên cứu,
sáng tạo trong công việc, nếu làm được điều đó, tự bản thân nghề hướng dẫn
sẽ cuốn hút họ v họ mới thoải mái, vui vẻ khi th thi công việc. Phải
à
ực
thường xuyên bồi dưỡng kiến thức về đất nước, nắm vững các sự kiện, cập
nhật thông tin, thường xuyên củng cố trình độ chuyên môn nghiệp vụ và lập
trường tư tưởng của mình. Không tìm tòi, không nghiên cứu, không tốn công,
tốn sức cho từng tuyến điểm, từ đối tượng khách thì hướng dẫn viên tự
ng
đánh mất mình và tự dẫn mình vào cảnh đơn điệu, nhàm chán, khó chinh phục
được tình cảm, lòng kính trọng của du khách.
2.6.6. Một số các yêu cầu khác
– Tăng cường năng lực làm việc độc lập và tinh thần sáng tạo
Bồi dưỡng năng lực độc lập, biết phân tích, giải quyết vấn đề và có tinh
thần sáng tạo là yêu cầu trong công việc của hướng dẫn viên. Điều này, cũng
liên quan đến sự phát triển của mỗi cá nhân. Đối tượng làm việc của người
hướng dẫn viên du lịch đa dạng, hoạt động du lịch phong phú, các vấn đề và
tính chất xảy ra không giống nhau, h
ướng dẫn viên du lịch cần căn cứ vào
điều kiện, không gian, thời gian không giống nhau để đưa ra cách giải quyết
hợp lý. Vì vậy, tăng cường năng lực làm việc độc lập và tinh thần sáng tạo,
phát huy mạnh mẽ tính năng động của bản thân v tính sáng tạo đối với
à
hướng dẫn viên du lịch có ý nghĩa quan trọng đặc biệt.
Trong hoạt động du lịch, những sự cố ngoài ý muốn là khó tránh khỏi.
Có thể xử lý tốt các sự cố là sự kiểm nghiệm quan trọng đối với hướng dẫn
viên du lịch. Khi vấp phải một sự cố độ xuất, hướng dẫn viên du lịch cần
t
phải tuân theo quy định pháp luật, của doanh nghiệp, tích cực chủ động, tỉnh
táo, bình tĩnh, không lo lắng, tuỳ cơ ứng biến xử lý các sự việc phát sinh xảy
ra, đây là năng lực mà người hướng dẫn viên du lịch tất yếu phải chuẩn bị.
– Có ý thức cạnh tranh mạnh mẽ và tinh thần cầu tiến
Dịch vụ hướng dẫn du lịch là một loại phục vụ mang tính trí thức cao,
nó lấy nguồn trí lực của người hướng dẫn viên du lịch làm cơ sở chủ yếu. Do
15
vậy, hướng dẫn viên du lịch cần phải không ngừng bồi dưỡng tri thức mới,
không ngừng cầu tiến, mới có thể đối diện đựơc những thử thách của thế kỷ
mới đầy cạnh tranh.
Sau khi Việt Nam ra nhập tổ chức thương mại thế giới, ngành du lịch
Việt Nam ngày càng phát triển, không chỉ ngành du lịch nước ngoài xâm nhập
vào thị trường du lịch Việt Nam, hướng dẫn viên du lịch nước ngoài cũng có
thể đặt chân lên lãnh thổ Việt Nam. Ngoài ra, với sự cải cách về kinh tế, sự
cạnh tranh khốc liệt ở thị trường du lịch trong và ngoài nước, đội ngũ hướng
dẫn viên du lịch cũng không ngừng lớn mạnh. Do vậy hướng dẫn viên du lịch
nên chuẩn bị tư tưởng mạnh thắng yếu, đối mặt với những khó khăn và thách
thức. Chỉ có thiết lập ý thức cạ tranh mạnh mẽ, lấy áp lực l m động lực,
nh
à
không ngừng cầu tiến, mới có thể không thất bại trong sự nghiệp của ngành
du lịch thế kỷ mới.
Tóm lại một người hướng dẫn viên du lịch cần đảm bảo 5 yếu tố:
– Tinh: tập trung tinh thần, cẩn thận trong mọi công việc, suy nghĩ những
điều khách nghĩ; phải lấy tâm so tâm, lấy tấm lòng đổi lấy tấm lòng, coi
khách hàng là thượng đế, phục vụ không thiếu sót.
– Khí: mỗi hướng dẫn viên phải có khí chất đặc thù: điềm đạm, nho nhã,
đoan trang.
– Thần: thần thái tươi tỉnh.
– Tình: nhiệt tình, thân thiện khi phục vụ khách.
– Nghệ: am hiểu nghệ thuật ngôn ngữ, nghệ thuật biểu lộ tình cảm, nghệ
thuật giới thiệu về cảnh đẹp của đất nước, con người Việt Nam; giới thiệu về
doanh nghiệp và sản phẩm doanh nghiệp.
16

Có thể bạn quan tâm

Để lại bình luận